Gdy patrzysz na jałowe pustkowia wokół Arfudu, to zamiast nich… zamknij oczy i wyobraź sobie morze tętniące życiem. Ławice podwodnych zwierząt, nie tylko ze sobą współegzystujących, ale i wzajemnie na siebie polujących. I nie chodzi o to, aby fantazyjnymi myślami oszukiwać samego siebie. A raczej o to, by wyobrazić sobie, jak to wyglądało dawno, dawno temu. Oj, bardzo dawno.
Gdy Tafilalt był na dnie
No dobra, jak dawno? Cofnijmy się do dewonu, do okresu w dziejach naszej planety, który trwał mniej więcej od 420 do 360 mln lat temu. Wtedy Ziemia wyglądała zupełnie inaczej. Nie tylko kontynenty miały inne kształty na mapie, ale również rozmaite znane nam dziś regiony miały inne usytuowanie poziome. Choćby marokański region Tafilalt, na terenie którego znajduje się dziś wspomniany Arfud. Dawniej stanowił on dno morskie, które w późniejszych procesach geologicznych, poprzez zderzenie się płyt tektonicznych, zostało wypiętrzone. Zostało wyniesione w górę, osuszone, bo przecież woda spłynęła ku niższym partiom lądu, a z czasem powolna erozja zaczęła odsłaniać to, co w mułach morskiego dna zaległo. I skamieniało, dzięki odpowiednim, panującym tu warunkom. Czyli, co dokładnie tam zalegało?
W czasach, gdy w miejscu tym było wspomniane morze – tętniło ono życiem. Łodzikowce prostoskorupowe (nazywane tu ortocerasami), trylobity, goniatyty – to tylko jedne z wielu przykładów istot podwodnych, które panowały dawniej w tymże właśnie środowisku na naszej planecie. A wiemy to choćby stąd, że po ich śmierci, ich ciała opadały na dno, gdzie brak tlenu, osady i minerały znajdujące się w wodzie sprzyjały ich skamienieniu. Z delikatnej żywej tkanki stworzyły twarde i wytrzymałe skały o fantazyjnych kształtach. Dzięki czemu możemy te pozostałości znajdować dziś na pustkowiach wokół Arfudu, w regionie Tafilalt. I oczywiście nie tylko tutaj.
Arfud jednak należy do tych miast, które to specyficzne bogactwo dość żywo wykorzystuje. Są tu liczne warsztaty zajmujące się obróbką skał, w których ukryte jest dawne, dewońskie życie. Obróbka ta jednak nie polega stricte na pracy naukowej, na przygotowaniu eksponatów do badań, do muzeów, lecz najzwyczajniej w świecie artyści, bądź rzemieślnicy, robią z tych skamielin coś bardzo praktycznego. Wykonują blaty stołowe, biurka, umywalki, fontanny i dziesiątki innych mebli i urządzeń, które możemy ustawić na terenie swojej posiadłości. Mówię “na posiadłości”, bo nie są to tanie rzeczy, więc raczej nikt takiego masywnego, ważącego sporo i zajmującego dużo miejsca mebla nie postawi w ciasnym mieszkanku w bloku. Choć z drugiej strony, czy coś stoi na przeszkodzie, aby wykorzystać w swoich przytulnych, choćby niewielkich, czterech kątach wyprodukowaną tu ceramikę łazienkową? Niby zimną, surową, martwą, a jednak pełną życia – skamieniałości ortocerasów czy trylobitów.
Uwaga na podróbki skamielin!
Jeśli jednak marzy ci się prehistoryczna pamiątka z Arfudu, ale nie dysponujesz zbyt grubym portfelem – raczej musisz nastawić się na coś drobnego. Może mały kamyczek, wisiorek, figurka? Nie daj się połasić na okazję, która spotka cię poza murami profesjonalnego warsztatu, gdzie ktoś może próbować namówić cię na zakup niesamowitego okazu za wyjątkową cenę. Bo i okaz będzie zapewne wyjątkowy – zamiast masywnej, ciężkiej (pomimo niewielkich rozmiarów) pamiątki ze skamieniałościami, otrzymasz zrobioną ręcznie np. z wykorzystaniem żywicy podróbkę, która skamieniałości będzie jedynie imitować. Czasem łatwo takie oszustwo ocenić, nie tylko po niższej wadze “skamieliny”, ale i po tym, że szybciej przejmuje ciepło z ludzkiej dłoni. Podczas gdy skała długo pozostaje chłodna i nieczuła na nasz dotyk.
Nieufnie zerkaj również na geody. Na przepołowione skały, wewnątrz których znajdują się kryształy o niezwykłych jaskrawych kolorach. Błękit, fiolet, zieleń, a może jaskrawy róż? Faktycznie może to przyciągać wzrok, ale musisz pamiętać, że najpierw ów kryształ przyciągnął barwnik, którym kryształki zostały przez oszusta pokryte. A które mogą nadal brudzić nasze dłonie, co też może być sposobem na przetestowanie, czy ktoś nie próbuje nam wcisnąć kitu.
A nawet jeśli nie zamierzasz kupować tego typu pamiątek – odwiedziny w warsztacie obróbki skamielin, czy po prostu w pracowni kamieniarskiej, mogą być ciekawym doświadczeniem. Z jednej strony zobaczysz, jak się nad takimi rzeczami pracuje, a z drugiej strony zobaczysz istne arcydzieła, które łączą w sobie miliony lat zmian na Ziemi i umiejętności współczesnego człowieka. Zobaczysz coś, co najpierw rzeźbiła przez miliony lat natura, a kropkę nad i postawił człowiek.
Przeczytaj też:
Jeśli lubisz rękodzieło to zapraszam też do kopalni kamieni księżycowych w Sri Lance.
A może szukasz więcej ciekawych miejsc w Maroku? Sprawdź Erg Chebbi (Sahara w Maroku).
